Etap devlopman yo
Konpetans tankou fè yon premye pa, souri pou premye fwa, oswa fè siy "orevwa" yo rele etap enpòtan nan devlopman. Ou ka sèvi ak enstriksyon enpòtan sa yo pou wè ki jan tibebe w la ap devlope. Chak jou w ap gade yo k ap grandi ap yon souvni ou va kenbe ak lanmou.
Kat domèn prensipal nan Devlopman Timoun yo
Jan timoun lan resevwa swen fizik, sosyal ak emosyonèl gen anpil enpak sou jan sèvo timoun nan ap grandi epi devlope. Lè ou konprann kijan timoun yo grandi epi aprann, sa ap ede w konnen kisa pou w atann epi kisa w ka fè pou ede pitit ou a devlope. Gen kat domèn prensipal nan devlopman timoun: fizik, sosyal, emosyonèl, ak kognitif:
Fizik
Kwasans ki gen ladan l wotè, pwa, misk, ak senk sans yo (je, tande, gou, manyen, ak odè), sa ki gen ladan kowòdinasyon nan mouvman misk yo.
Sosyal
Kapasite pou konekte ak lòt moun, konprann règ, devlope valè, epi kolabore kòm yon manm nan fanmi, gwoup zanmi, ak sosyete a.
Emosyonèl
Kapasite pou konprann epi eksprime santiman yo, epi kontwole emosyon yo.
Koyitif
Kapasite pou aprann, sèvi ak lojik ak rezon pou rezoud pwoblèm.
Si pitit ou a te fèt twò bonè, sonje ti bebe ki fèt bonè an jeneral bezwen plis tan pou yo rive nan etap devlopman yo. Founisè swen sante yo, anplwaye gadri yo, ak vizitè lakay yo ka ede w kontwole devlopman pitit ou a, idantifye enkyetid yo, epi fè referans pou èd si sa nesesè.
0-2 Mwa
Etap Fizik
- Wè objè yo pi byen lè yo a 30 a 40 pous lwen figi yo paske je yo poko ka konsantre byen sou bagay ki twò pre.
- Nan 2 semèn, ou ka remake li grandi anpil, sa ka lakòz apeti li ogmante.
- Kòmanse fè ti son "kouloulou" oswa bri dou.
- Dekouvri dwèt li epi kòmanse mete yo nan bouch li oswa itilize yo pou kalme pwòp tèt li epi eseye rive jwenn bagay sa yo.
- Ka kenbe tèt li anlè pou kont li, men li toujou bezwen pou sipòte li lè w ap kenbe li.
Etap Sosyal ak Emosyonèl
- Souri ba ou lè li vle jwe, epi fè figi tris oswa kriye pou montre li yo fache oswa pa alèz.
- Reyaji ak lajwa lè moun kap bay swen li parèt.
- Kòmanse imite mouvman ou ak ekspresyon vizaj ou.
- Li renmen rete bò kote lòt timoun epi li montre eksitasyon.
Etap koyitif
- Sèvi ak gou, manyen, pran sant, wè ak tande pou aprann sou anviwònman ki antoure a.
- Kriye lè li grangou, sal, oswa bezwen atansyon.
- Fè son diferan pou di w si li grangou, mouye, fatige, oswa si li vle chanje pozisyon
- Swiv objè k ap deplase ak je l.
3-6 Mwa
Etap Fizik
- Anpil ti bebe kòmanse dòmi tout lannwit ant 4 a 6 mwa.
- Avèk pratik tan sou vant li te fè, li kapab leve tèt li jiska 90 degre api li kapab vire kò li oswa tande epi vire nan direksyon yon son.
- Kenbe tèt yo byen fiks, pouse sou koud li epi li ka kòmanse vire soti sou vant pou ale sou do.
- Nan 4 mwa, ou ka remake li souri, ri, epi patisipe nan jwèt.
- Ou pral gen anpil chans tande tibebe w la kòmanse fè son babbling.
- Pifò ti bebe ka chita ak sipò.
- Kòmanse dantisyon ki ka lakòz yo bave an plis.
- Ouvè epi fèmen men epi pote men nan bouch
- Manje bra ak kout pye yo.
Etap Sosyal ak Emosyonèl
- Li renmen jwèt sosyal epi l ap vin pi aktif pou atire atansyon ou.
- Reyaji yon fason diferan lè li tande yon vwa li pa abitye epi konpare l a vwa yon moun li abitye.
- Montre enterè nan imaj li nan glas epi li kòmanse souri devan glas la.
- Reyaji ak ekspresyon emosyon lòt moun, souvan parèt kontan.
- Kriye lè li fache, pè, oswa pa alèz.
- Montre enkyetid lè paran li yo ale (enkyetid pou separasyon).
Etap koyitif
- Sèvi ak je ak men pou eksplore.
- Sèvi ak siy vèbal, ki pa-vèbal pou eksprime bezwen ak emosyon li.
- Fè bri pou montre li satisfè oswa li fache.
- Mete objè nan bouch li pou eksplore yo.
- Kòmanse lonje men pou pran objè tankou jwèt, figi moun k ap akipe l ak mobil.
7-9 Mwa
Etap Fizik
- Si tibebe w la poko kòmanse chita oswa fè premye dan li, sa ka kòmanse pandan preyòd sa a.
- Chita san sipò.
- Kòmanse rale. Gen kèk ti bebe ki pa janm rale, men nan 9 mwa, anpil ti bebe fè sa.
- Devlope kowòdinasyon je ak men epi paste objè soti nan yon men pou ale nan lòt la.
- Lonje men pou pran boutèy oswa yon kiyè lè w ap ba li manje. Pandan tan sa a, ti bebe a ap devlope preferans gou, se pou li enpòtan pou w prezante li manje ki gen plizyè gou, teksti, ak koulè.
- Kòmanse kanpe, menm si sa ka varye. Gen kèk tibebe ki kapab rale tèt yo epi kenbe mèb yo nan 9 mwa.
Etap Sosyal ak Emosyonèl
- Pale oswa gazouye pandan y ap gade nan yon glas.
- Ka kòmanse di mo tankou "Manman" ak "Papa."
- Li vin fache oswa fristre si yo pran jwèt li.
- Reponn lè ou rele li nan non li, epi li rekonèt non zanmi oswa fanmi li konnen.
Etap koyitif
- Devlope pi bon konsyans sou sa ki bò kote li.
- Kòmanse gade epi jwenn objè ki kache yon pati, tankou gade yon boul k ap woule epi ki soti nan je li.
- Eseye jwenn objè li pa rive jwenn.
10-12 Mwa
Etap Fizik
- Ranpe sou vant pou avanse.
- Chita poukont li san sipò.
- Rale pou li kanpe.
- Fè de oswa twa pa san sipò.
- Retire objè yo nan bwat oswa resipyan yo.
- Fè siy orevwa, bat men, oswa fè jès pou leve bra pou mande pou yo pran li.
Etap Sosyal ak Emosyonèl
- Jwe ak lòt moun lè l ofri jwèt oswa objè, men li vle yo tounen.
- Pouse jwèt oswa manje li pa vle.
- Vin atache ak yon jwèt oswa dra li renmen anpil.
Etap koyitif
- Reyaji ak mo senp, tankou "non."
- Gazouyi ak chanjman ton oswa entonasyon.
- Kòmanse itilize bagay yo kòrèkteman, tankou bwè nan gode epi koute nan telefòn.
- Eksplore objè ak jwèt nan diferan fason tankou frape, souke, jete, elatriye.
Etap devlopman yo
Nan premye mwa nan lavi tibebe w la, yo pral grandi anpil!
Aprann ki moman presye pou w atann nan premye ane lavi a.
Li enpòtan pou w konnen ki jan tibebe w la ap devlope epi wè nenpòt siy ki ka lakòz enkyetid bonè. Pifò ti bebe yo rive nan sèten etap enpòtan nan laj menm, se pou sa pale ak founisè swen sante pitit ou a si w gen nenpòt enkyetid sou fason y ap grandi. Ou gen enkyetid sou devlopman yon timoun oswa ou bezwen sipò pou entèvansyon bonè? Konekte ak resous sa yo.
